Problem"My tylko łączymy gotowe maszyny" — pułapka integratora
Firma integratorska instaluje u klienta trzy gotowe, oznakowane CE maszyny: robota przemysłowego, przenośnik taśmowy i stację kontroli jakości — każdą z ważną deklaracją zgodności od jej producenta. Z perspektywy integratora to "tylko" połączenie trzech sprawnych, legalnych urządzeń w jedną linię. Z perspektywy przepisów o maszynach to coś zupełnie innego: powstanie nowego wyrobu, zwanego zespołem maszyn, dla którego integrator staje się producentem.
Ten mechanizm zaskakuje wiele firm integratorskich, które nigdy wcześniej nie projektowały ani nie produkowały maszyn od podstaw — a mimo to, łącząc cudze urządzenia w funkcjonalną całość, przejmują pełen zakres obowiązków producenta względem tej całości.
RyzykoCo grozi integratorowi, który nie rozpozna tego momentu
Brak świadomości tego mechanizmu prowadzi do konkretnych, kosztownych konsekwencji:
Brak dokumentacji dla całości
Trzy osobne deklaracje zgodności poszczególnych maszyn nie zastępują jednej deklaracji zgodności dla całego zespołu maszyn — jej brak to niezgodność wykrywana zwykle podczas kontroli lub wypadku.
Nieoceniona strefa styku
Najczęstsze zagrożenia w zespołach maszyn pojawiają się właśnie na granicy między urządzeniami (np. brak synchronizacji zatrzymania awaryjnego) — obszar, którego żaden z producentów pojedynczych maszyn nie mógł ocenić.
W razie wypadku na styku dwóch połączonych maszyn to właśnie integrator — jako prawny producent zespołu — odpowiada za brak oceny ryzyka całej instalacji, nawet jeśli każda z maszyn z osobna była w pełni zgodna z przepisami.
RozwiązanieKiedy połączenie maszyn tworzy nowego "producenta"
Kluczowe pytanie brzmi: czy połączone maszyny tworzą funkcjonalną całość realizującą wspólny cel, w której działanie jednej maszyny wpływa na bezpieczeństwo pozostałych? Jeśli tak — mamy do czynienia z zespołem maszyn, a integrator przejmuje obowiązki producenta względem całości, niezależnie od tego, czy tak siebie postrzega.
To zwykle JEST zespół maszyn
Linia produkcyjna, w której maszyny są mechanicznie lub sterowniczo zintegrowane, pracują w skoordynowanej sekwencji i mają wspólny system bezpieczeństwa lub zatrzymania awaryjnego.
To zwykle NIE JEST zespół maszyn
Kilka niezależnych maszyn ustawionych obok siebie w hali, działających samodzielnie, bez wspólnego sterowania ani wpływu jednej na bezpieczeństwo drugiej.
Jeśli integrator rozpozna, że tworzy zespół maszyn, jego obowiązki obejmują:
- 1
Ocenę ryzyka całej instalacji — ze szczególnym uwzględnieniem stref styku i interakcji między poszczególnymi maszynami.
- 2
Dokumentację techniczną zespołu — obejmującą całość, a nie tylko sumę dokumentacji poszczególnych maszyn.
- 3
Jedną deklarację zgodności UE dla całego zespołu maszyn — niezależną od deklaracji poszczególnych producentów.
- 4
Oznakowanie CE zespołu maszyn jako całości, umieszczone w widocznym miejscu instalacji.
Pytanie kontrolne: czy w ostatnim projekcie łączącym kilka maszyn Twoja firma sporządziła osobną ocenę ryzyka i deklarację zgodności dla całej instalacji, czy poprzestała na deklaracjach poszczególnych urządzeń?
Szkolenie
W szkoleniu online "Maszyny 2027" pokazujemy, jak rozpoznać moment, w którym integracja maszyn tworzy zespół maszyn w rozumieniu przepisów, i jak krok po kroku przygotować wymaganą dokumentację dla całej instalacji.
Zobacz program szkolenia →