EMC a LVD – jakie wymagania musi spełnić producent urządzenia?

Urządzenie elektryczne może podlegać jednocześnie dyrektywie EMC 2014/30/UE oraz dyrektywie niskonapięciowej LVD 2014/35/UE. To dwa różne obszary oceny zgodności: kompatybilność elektromagnetyczna i bezpieczeństwo elektryczne. Spełnienie wymagań jednej dyrektywy nie potwierdza automatycznie zgodności z drugą.

Typowy problem producenta brzmi: skoro zasilacz albo sterownik przeszedł badania bezpieczeństwa elektrycznego, czy trzeba jeszcze oceniać EMC? I odwrotnie: czy poprawny wynik badań kompatybilności elektromagnetycznej oznacza, że urządzenie jest bezpieczne? Wyjaśniamy, jak rozdzielić obowiązki i uniknąć błędów.

1. EMC i LVD – co reguluje każda dyrektywa?

EMC – dyrektywa 2014/30/UE dotyczy kompatybilności elektromagnetycznej wyposażenia. Jej wymagania obejmują w szczególności ograniczenie powodowanych zaburzeń oraz odpowiednią odporność na zaburzenia w zamierzonym środowisku użytkowania (załącznik I).

LVD – dyrektywa 2014/35/UE określa wymagania bezpieczeństwa sprzętu elektrycznego przeznaczonego do używania w określonych granicach napięcia. Cele bezpieczeństwa wymienione w załączniku I odnoszą się m.in. do zagrożeń związanych z kontaktem elektrycznym, temperaturą, łukiem elektrycznym oraz wpływami zewnętrznymi.

2. Czy urządzenie 230 V AC musi spełniać obie dyrektywy?

Często tak, ale nie automatycznie. Napięcie 230 V AC mieści się w zakresie napięciowym LVD. Jeżeli sprzęt nie jest wyłączony z jej zakresu i jednocześnie stanowi wyposażenie objęte EMC, producent powinien uwzględnić obie dyrektywy. Przykładem może być typowy zasilacz impulsowy udostępniany na rynku jako gotowy wyrób.

Sama wartość napięcia nie wystarcza do kwalifikacji: trzeba sprawdzić przeznaczenie wyrobu, jego konstrukcję, zakres obu aktów, wyłączenia i ewentualne przepisy szczególne.

3. Przykłady – kiedy jedna dyrektywa, a kiedy obie?

Powyższe przykłady służą wyjaśnieniu sposobu kwalifikacji. Nie zastępują indywidualnej analizy konkretnego modelu produktu.

4. Czy jedna deklaracja zgodności UE może obejmować EMC i LVD?

Tak. Jeżeli do jednego wyrobu mają zastosowanie obie dyrektywy, producent może sporządzić jedną deklarację zgodności UE wskazującą odpowiednie akty harmonizacyjne. Dyrektywy przewidują jedną deklarację w przypadku stosowania więcej niż jednego aktu wymagającego takiej deklaracji (art. 15 ust. 3 EMC oraz art. 15 ust. 3 LVD).

W deklaracji należy wskazać właściwe przepisy dotyczące wyrobu. Nie należy dopisywać dyrektyw wyłącznie dlatego, że są powszechnie stosowane w branży. Wspólna deklaracja nie zwalnia też z oceny wszystkich mających zastosowanie wymagań.

5. Czy wystarczy jeden raport z badań?

Nie można tego przyjąć z góry. Dowody potwierdzające wymagania EMC i bezpieczeństwa elektrycznego są zwykle różnego rodzaju. Raport z badań emisji i odporności nie wykazuje automatycznie bezpieczeństwa konstrukcji, a wynik badania bezpieczeństwa nie zastępuje oceny kompatybilności elektromagnetycznej.

Dobór badań i innych dowodów zależy od wyrobu, stosowanych norm, analizy zagrożeń i oceny zgodności. Same dyrektywy nie ustanawiają uniwersalnego obowiązku wykonania każdego możliwego badania laboratoryjnego dla każdego produktu.

6. Pięć kroków, które powinien wykonać producent

1. Zidentyfikuj wyrób. Opisz jego funkcję, napięcie znamionowe, konfiguracje i przewidziane warunki użytkowania.
2. Ustal właściwe przepisy. Osobno oceń zakres EMC i LVD oraz wyłączenia, a następnie sprawdź regulacje szczególne, np. RED.
3. Przeanalizuj wymagania. Dla EMC uwzględnij emisję i odporność; dla LVD cele bezpieczeństwa z załącznika I.
4. Dobierz sposób wykazania zgodności. Sprawdź aktualne normy zharmonizowane, potrzebne badania, obliczenia i inne dowody.
5. Skompletuj dokumentację. Przygotuj dokumentację techniczną, właściwą deklarację zgodności UE i zastosuj oznakowanie CE, jeżeli wynika to z obowiązujących aktów.

7. Najczęstsze błędy

• Uznawanie, że wyrób zasilany 24 V DC nigdy nie podlega EMC.
• Traktowanie badań bezpieczeństwa jako potwierdzenia zgodności EMC.
• Wpisywanie EMC i LVD do deklaracji bez sprawdzenia ich zastosowania.
• Pomijanie wyjątków i regulacji szczególnych, np. RED.
• Stosowanie norm bez sprawdzenia zakresu i aktualności odniesień.

Podsumowanie

EMC i LVD to nie dwie nazwy tych samych wymagań. EMC dotyczy kompatybilności elektromagnetycznej, a LVD – bezpieczeństwa sprzętu elektrycznego w określonych zakresach napięcia. Dla wielu produktów konieczne jest uwzględnienie obu aktów, ale decyzję trzeba podjąć na podstawie konkretnych właściwości urządzenia i aktualnych przepisów.